Zoeken
  • Elisabeth de Bruijn

Zelfkritiek

Ik herken het direct. Als een cliënt tegenover me zit en zichzelf onvriendelijk of zelfs lelijk bejegent. Soms in hele subtiele uitingen, een goed verstaander hoort ze duidelijk. Soms heel expliciet. ‘Dat heb ik weer natuurlijk, mij lukt ook niks’, ‘ik ben gewoon lui’, ‘dat is mijn lelijke kant’, ‘ik ben moddervet’, en in de woorden en vooral in de intonatie hoor ik een hele wereld. De wereld van afwijzing.

Zelf heb ik dit ook jaren gedaan. Tot voor kort zelfs. Mijn kersverse vriend kijkt me onthutst aan als ik weer iets lelijks over mezelf zeg.

‘Hè, dat klinkt vreselijk, schat’, zegt hij met een zachte stem. Schuldbewust kijk ik naar mijn schoenen. Probeer het niet als kritiek op te vatten maar als een aanmoediging meer van mezelf te gaan houden. Ja, ik kan me niet langer verstoppen voor mijn geliefde, hij hoort het allemaal. En aangezien hij mij de allerleukste, allerliefste en allermooiste vindt, kan hij niet verdragen dat ik zo akelig tegen mezelf doe. Mezelf voortdurend op de kop zit.

Op een dag wordt het hem te gortig. Hij neemt me in zijn armen en zegt met besliste stem, ‘wij gaan nu afspreken dat je niet meer zo lelijk over of tegen jezelf praat.’

Ik onderdruk de neiging om heel tegendraads te zeggen, hoezo wíj́? Jij wilt iets afspreken. Omdat zijn boodschap diep in mijn binnenste landt. Inderdaad ik hoef mezelf niet meer voortdurend tekort te doen. Dus ik spreek het af, met mezelf vooral. Het is een wilsbesluit. En het helpt. Allereerst in het besef hoe vaak ik mezelf afval, bekritiseer, de maat neem. De stem van de eindeloze onzekerheid, de kritische ouderstem van destijds die voortdurend in mij doorklinkt. En geïnternaliseerd is, bij wijze van strategie om de pijn eronder vooral niet te veel te hoeven voelen.

Langzaamaan verzacht ik van binnen, mijn stem klinkt liever, mijn lelijke gedachtes niet langer gevoed. Het is een blijvende oefening die gaandeweg meer vanzelfsprekend wordt. En een mooi bijkomstig effect is dat ik ook zachter word naar mijn omgeving, meer compassie voel voor mijn naasten.

Natuurlijk vlieg ik soms nog uit de bocht, komt er weer pittige zelfkritiek uit mijn binnenste omhoog borrelen. Ik breek de gedachte voortijdig af, ik uit deze nare woorden niet. Want, nee, dat wil ik niet langer. Ik heb een afspraak. Mijn allerliefste is de getuige.


8 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven